تاريخِ پنِ جهاني

پنِ جهاني در سالِ 1921 در لندن و به همتِ خانمِ داوسن اسكات تأسيس شد. نخستين رئيسِ آن جان گالْس‏وُرذي بود.

هدف‌هايِ اين تشكلِ سراسري‏يِ نويسندگانِ جهان از اين قرار است:

1- پيش‏بُردِ هم‌كاري‌يِ فكري و تفاهم ميانِ نويسندگان.

2- ايجادِ يك انجمنِ جهاني از نويسندگان با تأكيد بر نقشِ محوري‏يِ ادبيات در پيش‌رفتِ فرهنگِ جهاني.

3- دفاع از موجوديت و بقايِ ادبيات در برابرِ تهديدهايِ متعددِ جهانِ امروز.

از آن‌جا كه بدونِ آزادي‌يِ بيان نمي‏توان به هم‌ياري‌يِ فرهنگي و ادبي، و نيز گسترشِ تفاهم در سطحِ جهان، دست يافت, پن به عنوانِِ صدايِ رسايِ ضدِ سانسورِ سياسي و زبانِ گويايِ نويسندگاني كه به خاطرِ بيانِ نظرات‌شان آزار مي‌بينند و به بند كشيده مي‌شوند و گاه نيز به قتل مي‌رسند واردِ عمل مي‏شود. پن كاملاً غير سياسي است و در رده‌بندي‌يِ يونسكو درجه‌يِ A و در فهرستِ هم‌كارانِ آن سِمَت مشاور را دارد.

مراكزِ پن در آغازِ كار به اروپا محدود بود؛ اما در سالِ 1926 با گرويدنِ مشتاقانه‌يِ نويسندگانِ ديگر كشورها امكانِ گردِ هم‌آيي‌يِ نويسندگانِ پانزده كشور در برلين فراهم آمد. امروز پن عبارت است از 130 مركز در 91 كشور. عضويتِ پن برايِ تمامِ نويسندگاني كه آثارِ چاپ شده دارند, صرفِ نظر از مليت و زبان و نژاد و رنگِ پوست و مذهب, آزاد است. هركدام از مراكزِ پن به منزله‌يِ يك سازمانِ خودمختارِ فرهنگي و روشن‏فكري در محدوده‌يِ كشورِ خود اختيارِ تام دارند و مي‏توانند كنفرانس‌هايِ محلي و سمينار بر پا دارند. ارتباطِ اين مراكز با هم از طريقِ ستادِ مركزي‌يِ پن برقرار مي‌شود.

در ميانِ نخستين اعضايِ پن نام‌هايي مانندِ جوزف كان‌رَد و جرج برناردشا و ه.ج. وِلْز ديده مي‌شود. اندك‏زماني پس از تشكيلِ پن مراكزِ آن در خاكِ اروپا نيز برپا شد. نويسندگاني مانندِ آناتول فرانس و پُل والري و توماس مان و بِنِدِتُ كروچه و كارِل چاپِك برايِ موجوديت يافتن و فعاليتِ پن تلاشِ بسيار كردند. نامِ بسياري از برندگانِ جايزه‌يِ نوبل و نيز نويسندگانِ برجسته‌يِ كشورهايِ سراسرِ جهان در ميانِ اعضايِ پن ديده مي‌شود. كساني مانندِ آلبرتو موراويا و هاينريش بُل و آرتور ميلر و پي‌ير امانوئل و ماريو وارگاس‏يوسا و گيورگي كُنراد از جمله رئيسانِ پن بوده‌اند.

بالاترين ارگانِ پن مجمعِ نمايندگان است كه با شركتِ يك نماينده از هر مركز به هنگامِ كنگره‌يِ سالانه‌يِ پن تشكيل مي‌شود و علاوه بر انجامِ وظايفِ عادي‌اش به برگزاري‌يِ جلساتِ فرهنگي و بحث‌هايِ ادبي مي‌پردازد تا پن بتواند با برانگيختنِ ذهن و تخيلِ اعضا به پيش‌بُردِ آرمان‌هاي‏اش نايل شود.

تركيبِ كميته‌يِ اجرايي‌يِ پن, كه از يك رئيس و يك خزانه‌دار و هفت عضو برگزيده از ميانِ اعضايِ پن در سراسرِ جهان تشكيل مي‏شود, نمايان‌گرِ خصلتِ جهاني و فراگيرِ پنِ جهاني است.

سكوت مرگ است
ساكت اگر باشي خود مرده اي
سخن هم اگر بگويي خواهي مُرد،
پس بگو و بمير!